Historia Vita Memoriae
Forum dyskusyjne miłośników historii i fortyfikacji - Grupa Inicjatywna "Cztery Historie"

Kwartalnik "Cztery Historie" - numer 0/2011 - Wstępniak 0/2011

cztery.historie - Pią 21 Paź, 2011 16:55
Temat postu: Wstępniak 0/2011
Drogi Czytelniku

Z przyjemnością prezentujemy pierwszy, a właściwie - „zerowy”, numer nowego
czasopisma poświęconego zagadnieniom historycznym. Jak wiele upłynęło czasu i jak wielu
problemom musieliśmy sprostać aby je wydać, niech okryje - póki co - zasłona milczenia.
W tym momencie istotne dla naszych Czytelników jest wyjaśnienie, iż będziemy na niniejszych
łamach zajmować się szeroko pojętym dziedzictwem kulturowym Polski w perspektywie
europejskiej - w szczególności, zagadnieniami związanymi z jego badaniami i ochroną, w ujęciu
historyczno-militarnym, architektonicznym, konserwatorskim oraz archeologicznym.
Nie bez związku z tym pozostaje tytuł - Cztery Historie. Odnosi się on do swoistego czwórpodziału,
jaki przyjęliśmy dla prezentowanych materiałów i nawiązuje bezpośrednio do dziejów
Państwa Polskiego oraz innych państw mających bezpośredni wpływ na jego historię, szczególnie
w okresie XVIII - XX w. Nie ulega wątpliwości, iż w czasach współczesnych, których historii
poświęcimy wiele uwagi, wielkie znaczenie dla naszych dziejów miały trzy mocarstwa: Monarchia
Austro-Węgier, Imperium Rosyjskie oraz Królestwo Prus. Niezależnie od faktu pod jakimi
„nazwami” występowały na przestrzeni wieków - pozostawiły po sobie niezliczone dziedzictwo,
znajdujące się obecnie na terenie naszego kraju. Stąd przyjęty podział zawartości numeru na
cztery główne działy, oznaczone odpowiednimi piktogramami, gdzie w pierwszym poruszane są
tematy opracowane z perspektywy „polskiej”, a w pozostałych trzech – odpowiednio dotyczące
wspomnianych już państw. Nie ograniczymy się, bynajmniej, wyłącznie do tych ram - zarówno
w czasie, jak i przestrzeni. Podział na „cztery” dotyczy również przedstawiania zagadnień z punktu
widzenia szeregu dyscyplin naukowych: historii, archeologii, architektury i konserwacji zabytków,
a co za tym idzie – różnych metod badawczych. Ich wspólne, ale niekoniecznie jednoczesne,
zestawienie pozwoli uzyskać szerszy ogląd opisywanych kwestii i wydarzeń.
Pierwszy dział otwiera artykuł Franciszka Sobkowicza o polskiej kopule obserwacyjnej
z 1936 roku. Rozpoczyna tym samym serię artykułów o pancerzach okresu międzywojennego,
które systematycznie będą gościć na naszych łamach. Nie zabraknie również opracowań o biernej
obronie przeciwlotniczej - w bieżącym numerze, o udziale policji „granatowej” w działaniach Luftschutz
podczas okupacji niemieckiej pisze Jakub Jakubowski. Następny artykuł jest pierwszym
z serii dotyczącej konspiracyjnych materiałów szkoleniowych, poruszającej m.in. tematykę uzbrojenia,
wyposażenia oraz techniki walki i dywersji. W pierwszej części przedstawione zostały cztery
typy granatów przedwojennych oraz z produkcji konspiracyjnej, wraz z oryginalnymi rysunkami.
Artykuł Marcina J. Mikulskiego o kosztach budowy Twierdzy Kraków otwiera dział
„austro-węgierski”. Autor, na podstawie dostępnych materiałów źródłowych, naświetla trudny
problem od lat nurtujący badaczy - szacuje wartość inwestycji krakowskiej na ponad 100 mln ówczesnych
koron. Jak wielka to była kwota - obrazują dobitnie przytoczone przez Autora przykłady
zarobków z tego okresu. Również z tematem Twierdzy, a dokładniej - konsekwencjami „bitwy
o Kraków” w listopadzie i grudniu 1914 roku, łączy się opracowanie Jerzego Pałosza, traktujące
o cmentarzach wojennych w północnej części województwa małopolskiego. Obiekty te nigdy nie
były przedmiotem systematycznych badań, a ich obecny stan pozostawia wiele do życzenia.
Wśród tematów dotyczących architektury obronnej nie mogło zabraknąć opracowania
dotyczącego fortyfikacji niemieckiej z okresu międzywojennego. Niezwykle ciekawy materiał
traktujący o Pozycji Lidzbarskiej przedstawiają Arkadiusz Woźniakowski, Piotr Mściwojewski
i Tomasz Chwietkiewicz. W artykule opisują 12-kilometrowy odcinek umocnień, określany
w dokumentach „Łozy – jezioro Tauty” (Abschnitt Klingenberg – Tafter See), na którym spotkać
można obiekty unikalne - tak w skali Pozycji Lidzbarskiej, jak i całej niemieckich fortyfikacji na
Wschodzie. W nieco inne zakątki historii, choć geograficznie nie tak odległe, zabiera nas Andrzej
Ditrich, opisując poligon we Władysławowie, na Pomorzu. Zwieńczeniem działu „niemieckiego”
jest tłumaczenie instrukcji fortecznej z 1925 roku, dokonane przez Marcina Wichrowskiego. Ten
niezwykle ważny dla zrozumienia niemieckiej fortyfikacji dokument pochodzi ze zbiorów
śp. dra Krzysztofa Biskupa. Jego kolekcja, po częściowym rozproszeniu, kopiowana i scalana jest
siłami Redakcji, a najważniejsze dokumenty - zarówno przetłumaczone, jak i w oryginale – zamierzamy
stale publikować. Główne działy zamyka artykuł Dawida Golika dotyczący walk w rejonie
Strzegomia w 1945 roku, a ostatnie w numerze teksty opisują wydarzenia związane z organizacją
Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego w twierdzy grudziądzkiej i krakowskiej. Mimo upływu
dwóch lat od wspomnianych wydarzeń, warto zapoznać się z ich problematyką, jak się okazuje –
wciąż niezmiennie aktualną.
Miłej lektury!

Franz Aufmann - Pią 28 Paź, 2011 00:20

Czekam na mój egzemplarz. Jak wrócę z LM, to go sobie poczytam wieczorowa porą.

Napiszę kilka komentarzy.

Auf...


Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group