Historia Vita Memoriae Strona Główna Historia Vita Memoriae
Forum dyskusyjne miłośników historii i fortyfikacji - Grupa Inicjatywna "Cztery Historie"

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  AlbumAlbum  Chat

Poprzedni temat «» Następny temat
Przesunięty przez: darecki
Pią Paź 21, 2011 9:44 am
"Vernichtung von lebensunwertem Leben" - Aktion T4
Autor Wiadomość
darecki 
wujek kurde samo dobro
Trzeba siać...


Pomógł: 34 razy
Dołączył: 22 Lis 2004
Posty: 8793
Skąd: Kraków
Wysłany: Nie Wrz 03, 2006 8:51 pm   "Vernichtung von lebensunwertem Leben" - Aktion T4

Akcja T4

Z Wikipedii


Aktion T4, E-Aktion (niem.) – nazwa programu realizowanego w III Rzeszy w latach 1939-1944 polegającego na fizycznej eliminacji (zabijaniu) ludzi niedorozwiniętych psychicznie, przewlekle chorych psychicznie i neurologicznie (schizofrenia, niektóre postacie padaczki, otępienie starcze, pląsawica Huntigtona, stany po zapaleniu mózgowia, ludzie niepoczytalni, chorzy przebywający w zakładach opiekuńczych ponad 5 lat) oraz z niektórymi wrodzonymi zaburzeniami rozwojowymi (niem. "Vernichtung von lebensunwertem Leben" – "likwidacja życia niewartego życia"). Szacuje się, że w okresie szczytowym tego programu, tj. w latach 1940-1941, zabito w jego ramach ponad 70 tys. chorych i kalek, w tym także pensjonariuszy szpitali psychiatrycznych na terenach okupowanych. Od kwietnia 1941 r. program ten rozszerzono o "akcję 14f13" (niem." Aktion 14f13"), obejmującą chorych psychicznie i kalekich nie-niemieckich więźniów obozów koncentracyjnych, w ramach której wymordowano ok. 20 tys. osób.

Aktion T4 była pierwszym masowym mordem ludności dokonywanym przez państwo nazistowskie, podczas którego opracowano "technologię" grupowego zabijania, zastosowaną później w hitlerowskich obozach zagłady.

Akcja ta była także nazywana "eutanazją" osób upośledzonych – stąd skrót E-Aktion, natomiast szerzej znany skrót T4 pochodzi od adresu biura tego przedsięwzięcia mieszczącego się w Berlinie przy Tiergartenstraße 4.
Pomnik ze stalowych płyt autorstwa Richarda Serry ku pamieci ofiar akcji T4 umieszczony w 1986 r. w miejscu nieistniejącego budynku przy Tiergartenstraße 4 w Berlinie
Powiększ
Pomnik ze stalowych płyt autorstwa Richarda Serry ku pamieci ofiar akcji T4 umieszczony w 1986 r. w miejscu nieistniejącego budynku przy Tiergartenstraße 4 w Berlinie

Skrót "14f13" był jednym z oznaczeń kodowych używanych w obozach koncentracyjnych przy ewidencji przyczyn zgonów oraz sposobu postępowania z więźniami (niem. "Sonderbehandlung 14f13").

Geneza

Idea zabijania osób niepełnosprawnych, będących ciężarem ekonomicznym dla społeczeństwa znana była jeszcze w starożytności (np. w Sparcie porzucano ułomne noworodki poza miastem, na górze Tajget). W czasach nowożytnych, a zwłaszcza w III Rzeszy, uzasadnieniem takiego postępowania były spaczone ideologie eugeniki negatywnej (tj. eliminacji genów obciążających pulę genetyczna społeczeństwa), z której bezpośrednio wywodziła się propagowana w III Rzeszy tzw. "higiena rasowa" (niem. Rassenhygiene) oraz prymitywnego darwinizmu społecznego (osobniki chore i nieprzystosowane są eliminowane w "walce o byt"). W propagowanie tych idei w hitlerowskich Niemczech zaangażowanych było wielu naukowców z tamtych czasow m. in. prof. psychiatrii Ernst Rüdin, prof. Alfred Ploetz, prof. Fritz Lenz i inni (z których część była później bezpośrednio włączona do realizacji akcji T4).


Okres początkowy

Początkowo osoby upośledzone lub kalekie podlegały w III Rzeszy (a także w kilku innych krajach) przymusowej sterylizacji. Regulował to akt prawny z 14 czerwca 1933 (Gesetz über die Verhütung erbkranken Nachwuchses) oraz późniejsze, na mocy których wysterylizowano przymusowo ok. 400 tys. obywateli III Rzeszy (początkowo tylko dzieci, później także dorosłych).


Sprawa dziecka Knauera

W lutym 1939 r. (według innych danych w grudniu 1938 r.) do kancelarii Hitlera nadszedł list od niejakiego Knauera, ojca niemowlęcia, które urodziło się z niedorozwojem jednej stopy oraz było pozbawione jednego przedramienia, ślepe i z "wrodzonym idiotyzmem". Autor listu prosił aby dziecku temu udzielono "łaski śmierci", tak by je "usunąć" (niemowlę to było badane w klinice pediatrycznej w Lipsku przez prof. Wernera Catela, który zaproponował wystąpienie z taką prośbą do Hitlera). Hitler polecił swemu lekarzowi osobistemu dr Karlowi Brandtowi, aby zbadać to dziecko i jeśli informacje okażą się prawdziwe – zabić je. Polecił również Brandtowi oraz szefowi swojej kancelarii Philippowi Bouhlerowi, aby w przyszłości podobne przypadki załatwiali podobnie. Dziecko Knauera prawdopodobnie zginęło zabite zastrzykiem.
Sprawa tożsamości dziecka Knauera jest niejasna: prawdopodobnie był to chłopiec, który urodził się w rodzinie Kressler 20 lutego 1939 w Pomßen Saksonia, nosił imiona Gerhard Herbert i prawdopodobnie zabito go w lipskiej klinice w dniu 25 lipca 1939 (oficjalnie zmarł na "niedowład serca").


Aktion T4

20 września lub 21 września 1939 r. w "Grand Hotelu" w Sopocie odbyła się narada Hitlera, w której brali udział m.in. dr Karl Brandt, Philipp Bouhler i dr Leonardo Conti, na której Hitler przedstawił plany dotyczące likwidacji na terenie Niemiec osób umysłowo chorych, wychodząc z założenia, że wpłynie to na utrzymanie "czystości niemieckiej krwi". Conti wątpił wprawdzie, że jest to metoda mogąca wpłynąć na "udoskonalenie rasy", ale mimo tego na naradzie tej podjęto założenia dotyczące wprowadzenia akcji bezbolesnego zabijania chorych psychicznie i niedorozwiniętych dzieci. Podjęte decyzje przyjęły formę dyrektywy Hitlera z października 1939 r. (antydatowanej na 1 września 1939 r., w myśl której: "Reichsleiter Bouhler i dr med. Brandt są z mojego polecenia odpowiedzialni za rozszerzenie kompetencji lekarzy, którzy zostaną wymienieni z nazwiska, tak żeby osobom według wszelkiego prawdopodobieństwa nieuleczalnie chorym wobec zupełnie krytycznej oceny stanu ich zdrowia można było zapewnić łaskawą śmierć. podpis /-/ A. Hitler").
Philipp Bouhler zorganizował w Berlinie przy ul. Tiergartenstraße 4 biuro tej akcji. Kierownikiem programu został wyznaczony 37-letni prof. psychiatrii Werner Heyde a od 1941 r. prof. psychiatrii Paul Nitsche. Dyrektywa Hitlera była usankcjonowaniem wcześniej podjętych działań w tym kierunku. W czerwcu 1939 r. obyło się spotkanie dla opracowywaniu zasad eutanazji dzieci niepełnosprawnych, w którym oprócz Bouhlera i Brandta brali udział także minister zdrowia Rzeszy dr Leonardo Conti, szef kancelarii Rzeszy Hans Heinrich Lammers oraz Martin Bormann jako szef kancelarii NSDAP. Natomiast w dniu 18 sierpnia 1939 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Rzeszy wydało okólnik w którym zarządzano aby: "akuszerka, która pomagała przy narodzinach dziecka – także w przypadku, gdy wezwano na poród lekarza – składała meldunek we właściwym dla miejsca urodzenia dziecka urzędzie zdrowia (...), jeśli zachodzi podejrzenie, że nowo narodzone dziecko jest dotknięte następującymi ciężkimi wrodzonymi wadami:
(1) idiotyzm oraz mongolizm (zwłaszcza przypadki związane ze ślepotą i głuchotą),
(2) małogłowie (nieproporcjonalnie małe wymiary głowy, zwłaszcza części mózgowej czaszki),
(3) wodogłowie wysokiego bądź zaawansowanego stopnia,
(4) ułomności wszelkiego rodzaju, a w szczególności brak całych kończyn, ciężkie rozszczepienia głowy i kręgosłupa itd.,
(5) porażenia włącznie z chorobą Little'a.
(...) Akuszerka otrzymuje za swój nakład pracy rekompensatę w wysokości 2 RM." (dokumenty cytowane wg [1]). Prawdopodobnie treść w/w dokumentów była tworzona przy udziale prof. neurologii Maxa de Crinisa (1889-1945), pełniącego funkcję nieoficjalnego doradcy ds. medycznych Hitlera i Himmlera
Początkowo dzieci które uznawano za "niegodne życia" zabijano poprzez wstrzykniecie śmiertelnej dawki barbituranów lub morfiny (kierowani je na "szczepienie" do specjalnych ośrodków, z których najwcześniej zaczął działać w Aperbeck).

W miarę rozszerzania akcji T4 zabijanie zastrzykami uznano za nieefektywne i rozpoczęto eksperymenty z zabijaniem trującym gazami (tlenkiem węgla, spalinami samochodowymi, później także cyjanowodorem). Stacjonarne komory gazowe do zabijania osób w ramach akcji T4 umiejscowiono w piwnicach dawnych zamków. Miejscami w których po raz pierwszy wybudowano prymitywne komory gazowe i zastosowano zabijanie gazem, były szpitale psychiatryczne na okupowanych terenach polskich: w Owińskach k. Poznania, Świeciu, Kocborowie oraz w Forcie VII w Poznaniu (do końca 1939 r. zgładzono tam ok. 4500 osób). Niewykluczone, że eksperymentowano tam także z komorami gazowymi na samochodzie, zewnętrznie wyglądającymi jak wozy meblowe, a także stosowano inne sposoby zabijania, np. masowe rozstrzeliwania i zastrzyki.
Budynek zamku Pirna-Sonnenstein w którego piwnicach zabito co najmniej 13720 chorych psychicznie oraz 1031 więźniów obozów koncentracyjnych w ramach Akcji T4 i 14f13
Powiększ
Budynek zamku Pirna-Sonnenstein w którego piwnicach zabito co najmniej 13720 chorych psychicznie oraz 1031 więźniów obozów koncentracyjnych w ramach Akcji T4 i 14f13

Miejscem, gdzie po raz pierwszy na pewno zastosowano takie ruchome komory, był szpital psychiatryczny w Kochanówce koło Łodzi (w grudniu 1939 lub w marcu 1940 r. zgładzono tam ponad 629 upośledzonych i niewidomych dzieci). W szpitalach tych zgładzono głównie pacjentów narodowości polskiej, choć np. do Piaśnicy przewożono także pacjentów niemieckich. Pierwszym działającym ośrodkiem zagłady osób chorych psychicznie i niepełnosprawnych na terenie przedwojennej Rzeszy, był zamek w Grafeneck, a następnie Brandenburg, Hartheim, Sonnenstein koło Pirny, Bernburg oraz Hadamar. Po przedostaniu się informacji o akcji T4 do publicznej wiadomości i protestach kół kościelnych (zwłaszcza po publicznym kazaniu, wygłoszonym 3 sierpnia 1941 r. przez katolickiego biskupa Clemensa Augusta hrabiego von Galena /1878-1946/), oficjalnie wstrzymano jej realizację od 24 sierpnia 1941 r. Niemniej jednak w niektórych ośrodkach (np. w Hartheim, Bernburgu, Sonnenstein) nadal zabijano więźniów obozów koncentracyjnych, a personel i urządzenia komór gazowych z pozostałych wysłano do obozów zagłady w Treblince, Bełżcu i Sobiborze.
17 listopada 1942 r. zwołano w Monachium tajną naradę, na której nieoficjalnie wznowiono akcję T4. Zalecano na niej stosowanie "specjalnej diety" dla "beznadziejnie chorych pacjentów" szpitali psychiatrycznych na terenie Bawarii, prowadzącej do "powolnej śmierci, która powinna nastąpić po mniej więcej trzech miesiącach". Pokłosiem tej narady była tajna dyrektywa wydana w Berlinie 30 listopada 1942 r. skierowana do wszystkich szpitali psychiatrycznych, nakazująca głodzenie pacjentów. Zgodnie z nią "w związku z wojenną sytuacją żywnościową i zdrowiem pacjentów istniejących szpitali", pacjentów "u których nie uzyskuje się wyraźnych postępów w leczeniu" należało "bezzwłocznie" poddać "specjalnej diecie" głodowej. Ponadto niektórzy psychiatrzy niejawnie zabijali chorych przy pomocy zastrzyków.


Lekarze

W akcję T4 było zaangażowanych wielu lekarzy III Rzeszy (głównie psychiatrów, neurologów i pediatrów), m.in. (alfabetycznie): prof. Werner Catel, prof. Max de Crinis, dr Irmfried Eberl, Helmuth Ehrhardt, dr Valentin Faltlhauser, prof. dr Werner Heyde, Ernst Kretschmer, dr Herbert Linden, dr Josef Mengele, dr Friedrich Mauz, Theo Niebel, prof. Paul Nitsche, dr Friedrich Panse, dr Hermann Pfannmüller, prof. Ernst Rüdin, dr Carl Schneider, Weinier Sengenhof, dr Carl Hans Heinze Sennhenn, Hellmuth Unger, prof. Otmar Freiherr von Verschuer, prof. Werner Villinger, Ernst Wentzler i inni.


Miejsca zagłady
Oznaczenie i nazwa ośrodka zagłady - Miejscowość - Okres w którym dokonywano zagłady - Liczba ofiar
A Grafeneck Gomadingen 20 stycznia 1940 – grudzień 1940 9 839
B Brandenburg (Görden) Brandenburg nad Hawelą 8 lutego 1940 – październik 1940 9 772
C Hartheim Alkoven koło Linzu 6 maja 1940 – grudzień 1944 18 269 (do końca 1941)
D Sonnenstein Pirna czerwiec 1940 – wrzesień 1942 13 720 (do końca 1941)
Be Bernburg Bernburg 21 listopada 1940 – 30 lipca 1943 8 601 (do końca 1941)
E Hadamar Hadamar styczeń 1941 – 31 czerwca 1942 10 072 (do końca 1941)
Szpital psychiatryczny w Owińskach i Fort VII w Poznaniu Owińska k. Poznania i Fort VII w Poznaniu 15 września 1939 – 20 grudnia 1939. 1 100
Szpital psychiatryczny w Świeciu Świecie wrzesień 1939 – październik 1939 1 350
Szpital psychiatryczny w Kocborowie Starogard Gdanski 29 listopada 1939 – 20 grudnia 1939 2 342
Szpital psychiatryczny w Dziekance Dziekanka k. Gniezna grudzień 1939 – styczeń 1940, czerwiec 1941 2 080
Szpital psychiatryczny w Chełmie Chełm Lubelski 12 stycznia 1940 440
Szpital psychiatryczny w Kościanie Kościan styczeń 1940 – luty 1940 3 334
Szpital psychiatryczny Gostyninie Gostynin k. Warszawy 3 lutego 1940 – 9 lipca 1940. 107
Szpital psychiatryczny w Kochanówce Kochanowka k. Łodzi 13 marca 1940 – 15 marca 1940, 27 marca 1940 – 28 marca 1940, czerwiec 1940 – sierpień 1940 2 200
Szpital psychiatryczny w Warcie Warta k. Sieradza 2 kwietnia 1940 – 4 kwietnia 1940 499
Szpital psychiatryczny Choroszczy Choroszcz k. Białegostoku 1941 464
Szpital psychiatryczny w Kobierzynie Kobierzyn k. Krakowa 23 lipca 1942 500
Szpital psychiatryczny Zofiówka w Otwocku Otwock k. Warszawy sierpień 1942 110
Szpital psychiatryczny w Lublińcu Lubliniec sierpień 1942 – listopad 1944 221 (dzieci)
. Działdowo (Soldau) 21 maja 1940 - 8 czerwca 1940 ponad 1500
. Wilno 1941 900
. Piaśnica Wielka k. Wejherowa październik 1939 1 200
. Rybnik 1940 – 1945 2 000

Uwagi:
1.W ośrodku Hartheim po 1941 r. w ramach Sonderbehandlung 14f13 zabito dalsze 12 000 osób, a ponadto ok. 8 000 innych więźniów z obozów w Dachau i Mauthausen-Gusen


Znaczenie Akcji T4

Akcja T4 była pewnego rodzaju przełamaniem barier etycznych wśród społeczeństwa niemieckiego (miała ona półoficjalny charakter) oraz wśród niemieckich kręgów medycznych. Mimo protestów niektórych grup społecznych (zwłaszcza kościelnych), społeczeństwo niemieckie i niemieccy lekarze zaakceptowali w dużej części masowe zabijanie "ze wskazań społecznych". Stała się ona wstępem do masowych mordów ludności "obcej rasowo" (Holocaust) i umożliwiła opracowanie sprawnej organizacyjnie i "technologicznie" machiny śmierci.

Tyle ogółów. Zasadniczo chciałem przejść do tematu szpitala w Kobierzynie i historii likwidacji jego pacjentów...

wiersz A. Bursy:
"Likwidacja zakładu dla umysłowo chorych w Kobierzynie przez Niemców"

Nie znosi obłęd faraonów
Szaleństw ubogich pustelników
Kogucie pianie śpiew czajnika
Wizje Chrystusów i Szymonów
Miażdży brunatna gąsienica

Pustka matowych labiryntów
Substancja szaranieświadoma
To są proroctwa mrocznych szynków
Naftową lampą oświetlonych
Gdy rwie się jedność ich znikoma
Pękają... w niewiadome nikłe
Spływa w czerwony śluz zastygłe

W rogatym hełmie archaicznym
W mosiężny profil faszyzm dzwoni
Nad Kobierzynem od Skawiny
Wieczór zapala się od salwy
Stosem najpiękniej urojonym

Oczywiście jak zwykle jest trudno odszukać informacje na ten temat po polsku.
Wstawiam więc link do anglojęzycznej strony...
http://www.deathcamps.org.../kobierzyn.html

pozdrawiam
_________________
Instytut Niemieckich Fortyfikacji Wschodnich
 
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group