Historia Vita Memoriae Strona Główna Historia Vita Memoriae
Forum dyskusyjne miłośników historii i fortyfikacji - Grupa Inicjatywna "Cztery Historie"

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  AlbumAlbum  Chat

Poprzedni temat «» Następny temat
Dziś zginął kat...
Autor Wiadomość
TomB 
dywersant


Dołączył: 19 Lis 2004
Posty: 35
Skąd: Kraków
Wysłany: Wto Lut 01, 2005 7:45 am   Dziś zginął kat...

Raport 'Alego' z akcji na K.


Opracowanie na podstawie zestawienia kaprala 'Alego' zcy dcy akcji



Wydawać by się mogło, że niewiele nowego można jeszcze powiedzieć na temat zamachu na Kutscherę. Pogląd ten zmienił się radykalnie za sprawą odnalezionego raportu zastępcy dowódcy akcji kaprala Stanisława Huskowskiego 'Alego'. Dokument w sposób zasadniczy rozszerza dotychczasową wiedzę w kwestii planu, przygotowania i uzbrojenia, przebiegu samej akcji i odskoku. Prostuje krzywdzącą opinię niektórych historyków sformułowaną pod adresem postawy 'Alego' w czasie akcji. On sam nie doczekał końca okupacji. Poległ w lipcu 1944 r. pod Krakowem, po nieudanej akcji na gen. Koppego.

Raport Husakawskiego liczy trzy strony maszynopisu i trzy szkice. U góry drugiej części raportu znajduje się odręczny napis Pz-B i data 2.III.44, z lewej zaś p. Bolek. Z treści wynika, że został desygnowany kryptonimem oddziału "Pegaz" (skrót Pz) i literą B - od pseudonimu dowódcy oddziału por. Adama Borysa ('Bryl'), a data określa dzień skierowania do szefa sztabu Kedywu Komendy Głównej mjr. Piotra Janaszaka ('Bolek'). Raport 'Alego' jest przechowywany w Archiwum Akt Nowych pod sygn. III/704, s. 256-259.

dr Henryk Piskunowicz



Plan akcji

I. Udział ludzi:

1. dca 'Lot' uzbr.: sten, 3 mag., 1 vis, 1 szklanka
2. 'Juno' sten, 3 mag., 1 Pb, 2 filipinki
3. 'Kruszynka' sten, 3 mag., 1 vis
4. 'Olbrzym' pm 40, 3 mag., Fn 14-strz., 2 filipinki
5. 'Cichy' sten, 3 mag., parab., 1 Pb, 2 filip.
6. 'Ali' sten, 3 mag., Pb, 2 filip.

szoferzy

7. 'Miś' 2 Pb, 2 filip.
8. 'Bruno' 1 Pb, 1 filip.
9. 'Sokół' 1 Pb, 2 filip.




II. Zajęcie stanowisk

Stanowiska wypadowe patrz szkic nr 1. Przybycie na miejsce indywidualnie o godz. 8.55.




Szkic 1. (Wszystkie szkice wykonano według oryginałów sporządzonych przez 'Alego')



III. Uderzenie

Sygnał do akcji: wywiadowczyni [10] w chwili, gdy K. [11] wsiada do samochodu przed swoim domem, przechodzi ze stanowiska naprzeciw Al. Róż na drugą stronę Al. Ujazdowskich i idzie w Al. Róż. Natychmiast druga wywiadowczyni [12], stojąca naprzeciw ul. Szopena, przechodzi przez jezdnię kierując się w ul. Szopena. 'Lot' poprawia kapelusz i wchodzi na jezdnię.
Ludzie: 'Miś' rusza, zakręca jak na szkicu nr 2, i przed bramą nr 23 zajeżdża drogę samochodowi p. K., tak aby nie mógł on skręcić w otwartą bramę ani pojechać wprost. 'Lot' przebiega na drugą stronę ulicy i razem z 'Kruszynką' atakują samochód ogniem stenów; 'Lot' szofera, 'Kruszynka'' p. K. 'Juno' na sygnał 'Lota' podbiega do wartownika, zabija go i ostrzeliwuje budynek nr 23 oraz rzuca 1 filipinkę do bramy. 'Cichy' i 'Olbrzym' na sygnał 'Lota' biegną na stanowiska jak szkic nr 2 i otwierają ogień: 'Cichy' wzdłuż alej; obie strony ulicy, 'Olbrzym' drugą stronę ulicy i wylot [ul.] Piusa. Szoferzy 'Bruno' i 'Sokół' na pierwsze strzały podjeżdżają tyłem do Al. Ujazdowskich, otwierają drzwiczki i spuszczają szyby. 'Ali' ochrania samochody, przepędza npla z rogu Szopena i Alej oraz ogniem wzdłuż Alej w kierunku pl. Gwiaździstego, umożliwia odwrót grupy bojowej do samochodów.




IV. Akcja w toku

'Lot' zabiwszy szofera skierowuje ogień na budynek nr 23, współdziałając z 'Junem'. 'Kruszynka' podbiega do samochodu z prawej strony, otwiera drzwiczki, dobija p. K. dwoma strzałami w głowę, wyciąga go na jezdnię, zabiera dokumenty i ewentualną teczkę. 'Miś' wysiada z samochodu, rzuca filipinkę na środek jezdni w kierunku pl. Trzech Krzyży i w razie potrzeby pomaga 'Kruszynce'. 'Juno' pilnuje budynku. 'Olbrzym' i 'Cichy' po krótkich seriach na przemian rzucają filipinki w kierunku największego ognia npla.




V. Odskok

'Kruszynka' zabrawszy papiery woła do 'Lota': "Gotowe!" 'Lot' daje rozkaz: "Do aut!", na który wycofują się: na przedzie 'Cichy' i 'Olbrzym', następnie 'Kruszynka' z 'Misiem', na końcu 'Lot' z 'Junem'. Do pierwszego samochodu ('Bruna') wsiadają: 'Kruszynka', 'Cichy', 'Olbrzym' i 'Ali'; do drugiego ('Sokoła') 'Miś', 'Juno' i 'Lot'. 'Lot' wsiada ostatni ze wszystkich. Ewentualni ranni wsiadają do drugiego wozu ('Sokoła'). Samochody jadą: pierwszy ulicami: Szopena, Mokotowską, Kruczą, Hożą, Em. Plater, Nowogrodzką, Lindleya, Żelazną, Twardą, pl. Grzybowskim, Królewską, Ogr. Saskim, na pl. Bankowym przejeżdża koło lekarza 13 i dalej jedzie Senatorską, Miodową, na Kapitulnej wysiadają ludzie wraz z bronią, udając się na melinę, samochód odjeżdża do garażu. Drugi ('Sokoła') jedzie: Szopena, Mokotowski, Krucz, Wilczą, Poznańska, Nowogrodzką, Lindleya, Żelazną, Twardą, Graniczną na pl. Bankowy. Na placu zdrowi wysiadają z bronią i idą na melinę, ranni z lekarzem odjeżdżają do szpitala. Następnie samochód odjeżdża do garażu.




Wykonanie akcji

Na pół godziny przed akcją nastąpiły na melinie następujące zmiany planu. Z powodu braku jednego stena dla 'Alego', otrzymuje on zadanie grenadiera, w pierwszym rzędzie na korzyść 'Juna'. Po drodze na stanowisko 'Lot' mianuje go swym zastępcą. Uzbrojenie 2 Pb, 5 filipinek w teczce. Stanowisko jego przed akcją na przystanku tramwajowym za 'Olbrzymem'. Wycofywać się ma wraz z 'Olbrzymem' i 'Cichym'. Wobec tego samochody były bez ubezpieczenia. Stanowiska zajęto o godz. 8.55-8.57.




Akcja

O godz. 9.07 'Lot' otrzymuje sygnał od wywiadowczyni, daje sygnał kapeluszem i idzie chodnikiem naprzeciw nadjeżdżającego samochodu pana K. Szofer 'Miś'' rusza z miejsca, skręca w aleje, jedzie wolno naprzeciw p. K. i zajeżdża mu drogę jak na szkicu




Szofer p. K. daje trzykrotny sygnał żółtym światłem i zatrzymuje wóz w zamiarze przepuszczenia samochodu 'Misia'. 'Kruszynka' idzie szybko chodnikiem, dobywa stena i wybiega na jezdnię jak szkic nr 3. 'Juno' biegnie chodnikiem cztery metry za 'Kruszynką' w kierunku wartownika. 'Lot' wbiega na jezdnię, oddaje krótką serię do generała i w tym momencie dostaje dwie kule w brzuch z bramy domu nr 23. 'Kruszynka' podbiega do samochodu i oddaje serię strzałów do wyskakującego szofera p. K., który pada zabity. 'Juno' dwoma krótkimi seriami kładzie wartownika w chwili, gdy ten składał się do strzału. 'Cichy' i 'Olbrzym' biegiem zajmują wyznaczone stanowiska i natychmiast otwierają ogień w wyznaczonych kierunkach. 'Ali' mija ich, uciekającego żołnierza, podbiega do budki wartownika i, ponieważ nie udało mu się otworzyć zaciętych zamków teczki, dobywa parabellum i ostrzeliwuje okna budynku nr 23; następnie oddaje dwa strzały do żandarma, który strzela z broni krótkiej ze stanowiska po drugiej stronie alej, 20 m za ul. Piusa. Grupa bojowa otrzymuje gęsty ogień wzdłuż alej od strony pl. Trzech Krzyży; 'Cichy' od razu dostaje ciężki postrzał w brzuch i pada na chodnik; 'Olbrzym' również dostaje postrzał w płuco i leżąc dalej strzela. (Wystrzelał 2 magazynki do p-ma). Tymczasem na ul. Szopena na odgłos pierwszych strzałów samochody tyłem podjeżdżają na odległość 10 metrów do alej, szoferzy otwierają drzwiczki i opuszczają szyby. W tym momencie z bramy Szopena nr 2 wybiega 4 żołnierzy z pistoletami w ręku i stają przed bramą wyglądając w kierunku alej. Równocześnie patrzą podejrzliwie na samochody. Szoferzy nie reagują od razu, spodziewając się obiecanego ubezpieczenia. 'Sokół' widząc, że 'Ali' nie nadchodzi, rzuca filipinkę pod nogi nplowi, który jednym skokiem znika za bramą. Na wybuch filipinki po drugiej stronie ulicy zamykają się gwałtownie drzwi, z których wyglądali cywile. Następnie szoferzy dobywają broni i strzelają do okien i bramy, w której schronił się npl. 'Lot' otrzymawszy postrzał w brzuch woła do 'Misia': "Jestem ranny, odchodzę", i szybkim krokiem oddala się w kierunku Szopena. Po drodze odwraca się i ruchem ręki wzywa do odwrotu. Sygnał ten zauważają 'Juno' i 'Ali' i biegiem przybywają za nim na Szopena, w chwili, gdy dym z rzuconej z samochodu filipinki zasnuł ulicę. Przybywszy na Szopena 'Lot', mimo nawoływań 'Alego', który rozglądał się za 'Cichym' i 'Olbrzymem', wsiada do samochodu. 'Ali' otrzymawszy ostrzeżenie od 'Bruna' ostrzeliwuje bramę i okna domu, w którym schronili się żołnierze; następnie wraca na róg alej, aby zobaczyć, co się dzieje z resztą ludzi. Przez ten czas 'Juno' ostrzeliwuje aleje w kierunku pl. Gwiaździstego. W chwili, gdy ranny 'Lot' odchodził do samochodu, 'Kruszynka' okrąża samochód, wyładowuje resztę magazynka w brzuch generała, otwiera drzwiczki, wyciąga go na jezdnię, następnie rozpina płaszcz i kurtkę i przegląda kieszenie panu K. 'Miś' pomagając 'Kruszynce' dobija generała trzema strzałami w głowę, ostrzeliwuje się w kierunku bramy domu nr 23, rzuca filipinkę w kierunku [ul.] Piusa, odwraca się i, dostawszy postrzał w głowę, biegnie do samochodów. 'Kruszynka' przejrzawszy kieszenie panu K., nie zauważa teczki, która zalana krwią leżała pod stopniem samochodu, zrywa się, woła "gotowe" i pędzi za 'Misiem'. 'Cichy' i 'Olbrzym' o własnych siłach wycofują się do samochodu. 'Ali' stojąc na rogu alej i Szopena widzi, że 'Miś' i 'Kruszynka' nadbiegają, odwraca się w kierunku pl. Gwiaździstego i strzela do żandarma, który z kb lub p-mem w ręku skrada się w stronę samochodu. 'Kruszynka' wsiada, zaraz po nim 'Ali' i razem oglądają się w tył na drugi wóz. Do drugiego wozu wsiadają kolejno 'Cichy', 'Miś' i 'Olbrzym'. 'Juno' przez cały czas ostrzeliwuje okna narożnego domu (wystrzelał 3 magazynki od stena) i następnie wsiada ostatni do drugiego wozu. Wobec tego w pierwszym wozie siedzą: szofer 'Bruno', 'Ali' z kierunkiem ognia na prawo i 'Kruszynka' z kierunkiem ogniowym na lewo. W drugim samochodzie jadą: szofer 'Sokół', obok niego ranny 'Lot'; na tylnym siedzeniu ranni 'Olbrzym', 'Miś' i 'Cichy', 'Juno' siedzi u nich w nogach z bronią gotową do strzału. Samochody ruszają. Pierwszy jedzie ulicami: Szopena, Mokotowska, Krucza, Wilcza, Koszykowa, Lindleya, Żelazna, Krochmalna, Ciepła, pl. Mirowski, Mirowska, Elektoralna, pl. Bankowy, Senatorska, pl. Zamkowy, Nowy Zjazd, Wybrzeże Gdańskie; na bezimiennej ulicy (za Steinklera) wysiadają 'Ali' i 'Kruszynka' z całą bronią oraz udają się na melinę; samochód odjeżdża do garażu. Drugi samochód jedzie ulicami: Szopena, Mokotowska, Krucza, Wilcza, E. Plater, Nowogrodzka, Lindleya, Żelazna, Twarda, Graniczna, na pl. Bankowy. Na pl. Bankowym wsiada lekarz i jedzie do szpitala 14. W umówionym szpitalu zostają przyjęci 'Olbrzym' i 'Miś'. Pozostałych rannych wraz z 'Junem' i bronią samochód zawozi do szpitala 15 na Pragę. 'Lot' opuszczając samochód wydaje polecenie odwiezienia broni na melinę po stronie warszawskiej i porzucenie wozu. W drodze powrotnej samochód zostaje zatrzymany na moście Kierbedzia przez żandarmerię. Po krótkiej walce 'Sokół' i 'Juno' rzucają się z mostu do Wisły i ostrzeliwani gęsto z mostu i wybrzeży idą na dno. W samochodzie, który wpadł w ręce npla, znajdowały się: 3 steny (czwarty został porzucony przez 'Cichego' na polu walki), 1 pm 40, 5 Pb i 1 vis, 1 Fn 14-strzałowa, 1 szklanka i 6 filipinek.



UWAGI

Pierwotny plan akcji obejmował udział 'Żbika' 16 zamiast 'Juna'. 'Żbik' miał być zastępcą dcy akcji. Po zmianie jego na 'Juna' zastępca nie został wyznaczony aż do dnia akcji, w którym 'Lot' mianował 'Alego' zastępcą. Przez cały czas akcji nikt poza 'Misiem'' nie wiedział i nie zorientował się, że 'Lot' jest ranny i nie może dowodzić. Według informacji 'Kruszynki', 'Misia', 'Alego' i 'Bruna' siły npla w miejscu akcji przedstawiały się następująco: 3-4 żandarmów w alejach od strony pl. Trzech Krzyży (1 z pm); kilkunastu żandarmów ukrytych w bramie domu nr 23; 4 żołnierzy w bramie domu Szopena 2; i nieokreślona bliżej ilość nadbiegających pod koniec akcji od strony pl. Gwiaździstego, oraz kilku ludzi w narożnym domu Szopena i alej. Przybliżone straty npla: zabici: pan K., jego szofer, wartownik, żołnierz, który znajdował się na alejach obok 'Alego'. Prawdopodobnie zabity żandarm z pm, oraz nieznana ilość rannych.

Zestawił kapral 'Ali' zca dcy akcji


---------
[1] Pietraszewicz Bronisław, ur. w 1922 r., ciężko ranny w akcji zmarł 4.2.1944 r., odznaczony VM, pośmiertnie awansowany do stopnia podporucznika czasu wojny.
[2] Gęsicki Zbigniew, ur. w 1919 r., zginął w nurtach Wisły po zakończeniu akcji, odznaczony KW.
[3] Poradzki Zdzisław, ur. w 1921 r., odznaczony KW.
[4] Humięcki Henryk, ur. w 1920 r., odznaczony KW, poległ 27.8.1944 r. w powstaniu warszawskim.
[5] Senger Marian, ur. w 1923 r., w wyniku odniesionych ran w akcji zmarł 6.2. 1944 r.
[6] Huskowski Stanisław, ur. w 1922 r., poległ 11.7.1944 r. pod Udorzem, w czasie odskoku po niewdanej akcji na gen. Koppego w Krakowie.
[7] Issajewicz Michał, ur. w 1921 r., odznaczany KW.
[8] Hellwig Bronisław, ur. w 1920 r., odznaczony KW.
[9] Sott Kazimierz, ur, w 1923 r., zginął w nurtach Wisły po zakończeniu akcji, odznaczony KW.
[10] Stypułkowska-Chojecka Maria "Kama", ur. w 1926 r., odznaczona KW.
[11] Kutschera (p. K.).
[12] Dziębowska Elżbieta, ur., w 1929 r., odznaczona KW. W akcji brała jeszcze udział trzecia nie wymieniona w meldunku wywiadowczyni Szarzyńska-Rewska Anna "Hanka", ur. w 1915 r., odznaczona KW.
[13] Dworak Zbigniew "Maks", lekarz oddziału.
[14] Szpital Maltański.
[15] Szpital Przemienienia Pańskiego.
[16] Kordulski Jan, ur. w 1922 r. Brał udział w pierwszej niedoszłej do skutku akcji na gen. Kutscherę w dniu 28.1.1944 r. Wieczorem tegoż dnia został ciężko ranny na ul. Kruczej w Warszawie, podczas próby zatrzymania go i trzech pozostałych uczestników akcji przez patrol niemiecki.
 
 
TomB 
dywersant


Dołączył: 19 Lis 2004
Posty: 35
Skąd: Kraków
Wysłany: Wto Lut 01, 2005 7:48 am   



Dziś rocznica... Pamiętajmy jak było, i że warto było!

Trzaskać!
_________________
Gdy zabraknie łez - jest jeszcze krew
najświętsza do oddania.
Gdy zabraknie tchu - pocisków śpiew
wyśpiewa twoje łkania.
Karabin bierz i z nami idź,
miast płakać po pogrzebach...
 
 
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Możesz załączać pliki na tym forum
Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group